3b238e271964807897f3750 20250419131903402 gh.rasoolrahmani@gmail.com:pryv gh.rasoolrahmani@gmail.com WEB-FORM Ghalib Medical Journal MJ 3006094X 10.58342/2 https://www.mj.ghalib.edu.af/index.php/mj 04 19 2025 04 19 2025 2 1 10.58342/ghalibMj.V.2.I.1 https://www.mj.ghalib.edu.af/index.php/mj/issue/view/4 Study of oral manifestations of hyperparathyroidism پوهنځی/ دانش‌کدة دندان، مرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون/ دانش‌گاه غالبِ کابل، کابل، افغانستان هدایت الله احسان https://orcid.org/0000-0001-5970-713X ابوبکر یوسفی https://orcid.org/0000-0003-2672-0228 پوهنځی/ دانش‌کده ستوماتولوژی، پوهنتون/ دانش‌گاه علوم طبی کابل، کابل، افغانستان زمینه و هدف: هورمون پاراتایراید در تنظیم کلسیم و فاسفورس بدن نقش اساسی دارد و تأثیر مستقیمی بر منرالیزیشن استخوان‌ها و دندان‌ها دارد. اختلالات غده پاراتایراید که به دلیل افزایش یا کاهش ترشح این هورمون رخ می‌دهند، باعث تغییرات مختلفی در جوف دهن می‌شوند. در بیماران مبتلا به فرط فعالیت غده پاراتایراید، تغییرات اصلی شامل تومور Brown، کاهش کثافت استخوان‌ها، کلسیفیکیشن انساج نرم و ناهنجاری‌های دندانی است. دندان‌پزشکان می‌توانند این اختلالات را از طریق تظاهرات دهانی و یافته‌های رادیوگرافی تشخیص دهند، اما درمان این بیماران با خطر بالای شکستگی استخوان همراه است. هدف این مطالعه بررسی تغییرات و تظاهرات دهانی در بیماران مبتلا به فرط فعالیت غده پاراتایراید. روش تحقیق: این مطالعه به روش مرور مقالات (Review article) انجام شده و با استفاده از منابعPubMed و Google Scholar، مقالات مرتبط، عمدتاً پس از سال ۲۰۰۰، انتخاب و بررسی شدند. نتایج: در فرط فعالیت اولیه غده پاراتایراید، تغییرات عمده شامل از دست رفتن لمینا دورا، کاهش ضخامت استخوان فک، تومور Brown، اپولی Giant Cell و تورس مندیبولا است. در فرط فعالیت ثانویه، سندروم Sagliker ، دیمینرالیزیشن استخوان‌ها، هایپرپلازیای مگزیلا، کلسیفیکیشن انساج نرم و مال‌اکلوژن غیرمعمول دیده می‌شود. نتیجه‌گیری: بدون توجه به نوع فرط فعالیت، مهم‌ترین تغییرات شامل از دست رفتن لمینا دورا، کاهش ضخامت استخوان، تومور Brown و دیمینرالیزیشن استخوان‌ها می‌باشند. 04 19 2025 04 19 2025 33 45 10.58342/ghalibMj.V.2.I.1.4 https://www.mj.ghalib.edu.af/index.php/mj/article/view/19