شیوع پروتزهای ثابت و اختلاطات آن در رادیوگرافیهای اوپیجی شهر هرات افغانستان سال 1402-1403
DOI::
https://doi.org/10.58342/MJ.V.3.I.2.15واژهگانِ کلیدی:
شیوع، پروتز های ثابت قسمی، رادیوگرافی پانورامیکچکیده
زمینه و هدف: پروتزهای ثابت دندانی که شامل روکشها و بریجهای دندانی میباشد بصورت گسترده برای بازسازی عملکرد و زیبایی در مریضانی با نواحی بیدندانی قسمی بهشکل گسترده مورد استفاده قرار میگیرد. درحالیکه تعداد زیادی از مقالات بین المللی که شیوع و اختلاطات این نوع پروتز ها را بررسی کرده، در دسترس میباشد اما در افغانستان چنین اطلاعاتی جمعآوری نشده و در دسترس قرار ندارد. بررسی شیوع و اختلاطات پروتز های ثابت در هرات، دیدگاه ارزشمندی در مورد نیاز های سلامت دهان فراهم میکند.
روش: این مطالعه توصیفی-مقطعی، ۸۰۰ تصویر رادیوگرافی پانورامیک (OPG) را که بهطور تصادفی از میان 10842 تصویر ثبتشده در مرکز رادیوگرافی رازی طی سالهای1402-1403 انتخاب شده بود، مورد تحلیل قرار داد. معیارهای ورود شامل بیماران ۲۰ ساله و بالاتر با دادههای دموگرافیک کامل و کیفیت تصویر رادیوگرافی قابل قبول بود. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ پردازش شدند و با استفاده از آزمون chi-square رابطه بین سن و موجودیت پروتز، همچنان رابطه بین کانتی لیور و پوسیدگی ثانوی ارزیابی شد. تمرکز بر وجود روکشهای دندانی، پوسیدگی ثانویه، رادیولوسنسی اپیکال و پروتزهای کانتیلیور بود.
یافتهها: در میان جمعیت مورد مطالعه، ۴۵٫۲۵٪ حداقل یک پروتز ثابت داشتند (با درنظر داشت CI 95 درصد)، در حالیکه ۵۴٫۷۵٪ بدون پروتز ثابت بودند. پوسیدگی ثانویه زیر پروتزهای ثابت در ۲۵٫۸۷٪ موارد مشاهده شد که بیشتر بیماران تنها یک ضایعه داشتند. رادیولوسنسی اپیکال در ۱۳٫۵۰٪ افراد تشخیص داده شد. پروتزهای کانتیلیور نسبتاً نادر بودند و در ۱۱٫۲۵٪ شرکتکنندگان دیده شدند که اغلب محدود به یک واحد بودند. آزمون Chi-Square نشان داد که رابطه نزدیک بین سن و داشتن پروتز وجود دارد، همچنان نتایج آزمون مذکور مشخص نمود بین داشتن پروتز کانتی لیور و داشتن کریس ثانوی در دندان های پایه رابطه نزدیک است.
نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد پروتزهای ثابت در هرات شایع هستند و بهطور کلی عملکرد مناسبی دارند، بهطوریکه میزان عوارض با گزارشهای بینالمللی قابل مقایسه است. اگرچه بیشتر پروتزها بدون مشکل عمده عمل میکنند، بخشی از بیماران دچار پوسیدگی یا ضایعات پریآپیکال شدند که اهمیت طراحی صحیح پروتز، مهارت بالینی و آموزش بیماران را برجسته میسازد. توصیه میشود مطالعات گستردهتر و چند مرکزی انجام شود تا درک جامعتری از نتایج پروتزی در افغانستان حاصل گردد.
مراجع
Libby G, Arcuri MR, LaVelle WE, Hebl L. Longevity of fixed partial dentures. The Journal of prosthetic dentistry. 1997;78(2):127-31. https://doi.org/10.1016/s0022-3913(97)70115-x
Chandranaik MB, Thippanna RK. Fixed partial denture failures: a clinical survey for evaluation of the factors responsible. CODS-Journal of Dentistry. 2019;9(2):41-5. https://doi.org/10.5005/jp-journals-10063-0031
Wolleb K, Sailer I, Thoma A, Menghini G, F Hämmerle CH. Clinical and radiographic evaluation of patients receiving both tooth-and implant-supported prosthodontic treatment after 5 years of function. International Journal of Prosthodontics. 2012;25(3). https://doi.org/10.5167/uzh-62920
elsawaay S. Radiographical outcomes of fixed dental prosthesis abutment teeth (Retrospective study. Seham Elsawaay . 2019;17.
Alsterstål-Englund H, Moberg L-E, Petersson J, Smedberg J-I. A retrospective clinical evaluation of extensive tooth-supported fixed dental prostheses after 10 years. The Journal of prosthetic dentistry. 2021;125(1):65-72. https://doi.org/10.1016/j.prosdent.2019.10.009
Hussein Kamel J. Radiographical Evaluation of Bone Resorption Around Fixed Prosthodontics. Acta scientific medical sciences. 2020;4(6):149-57. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.14690.76481
Alenezi A, Alsalhi H. Influence of material, design, and patient factors on long-term outcomes of anterior fixed dental prostheses: A retrospective clinical study. J Prosthet Dent. 2026;135(3):552.e1-.e8. https://doi.org/10.1016/j.prosdent.2025.10.033
Hjerppe J, Ioannidis A, Valdés AM, Thoma DS, Jung RE, Palma CMB, et al. Posterior monolithic 3-unit zirconia fixed dental prostheses: one-year interim results of a multicenter randomized clinical trial. J Dent. 2025;160:105900. https://doi.org/10.1016/j.jdent.2025.105900
Ayhan B, Ayan E, Atsü S. Detection of dental caries under fixed dental prostheses by analyzing digital panoramic radiographs with artificial intelligence algorithms based on deep learning methods. BMC Oral Health. 2025;25(1):216. https://doi.org/10.1186/s12903-025-05577-3
Bekiroglu N, Mete S, Ozbay G, Yalcinkaya S, Kargul B. Evaluation of panoramic radiographs taken from 1,056 Turkish children. Nigérian journal of clinical practice. 2015;18(1):8-12. https://doi.org/10.4103/1119-3077.146965
Türker N, Özarslan M, Büyükkaplan Ş, Özarslan M. Radiographical Assessment of Fixed Partial Denture Abutment Teeth. Medical Journal of Süleyman Demirel University. 2019;26(1):1-7. https://doi.org/10.17343/sdutfd.427172
Yamanel K, Arhun N, Arikan S. Assessment of 3,031 panoramic radiographs in an urban Turkish population: a community survey. Oral Radiology. 2009;25(1):30-6. https://doi.org/10.15311/selcukdentj. 438939
Näpänkangas R, Haikola B, Oikarinen K, SÖDERHOLM AL, Remes‐Lyly T, Sipilä K. Prevalence of single crowns and fixed partial dentures in elderly citizens in the southern and northern parts of Finland. Journal of oral rehabilitation. 2011;38(5):328-32. https://doi.org/10.1111/j.1365-2842.2010.02159.x
Konishi M, Verdonschot RG, Kakimoto N. An investigation of tooth loss factors in elderly patients using panoramic radiographs. Oral radiology. 2021;37(3):436-42. https://doi.org/10.1007/s11282-020-00475-6
Şain SC, Özdede M. Analysis of digital panoramic imaging findings of completely edentulous patients applying for prosthetic treatment. Annals of Medical Research. 2020. https://doi.org/10.5455/annalsmedres.2020.04.391
Almohefer SA, Alkattan RK, Aljohani LT, Alhumayan FF, Aldoghyeman FZ, Tamim H, Madfa AA. Radiographic Evaluation of Fixed Prosthesis in the Ha’il Province of Saudi Arabia. The Open Dentistry Journal. 2024;18(1). https://doi.org/10.2174/0118742106349735241031061135
Kohli S, et al. Pulpal and Periapical Status of the Vital Teeth Used as Abutment for Fixed Prosthesis—A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Prosthodontics. 2022;31(2):102-114. https://doi.org/10.1111/jopr.13433
Alfadhli R, Alshammari Y, Baig MR, Omar R. Clinical outcomes of single crown and 3-unit bi-layered zirconia-based fixed dental prostheses: an upto 6-year retrospective clinical study. Journal of Dentistry. 2022;127:104321.
https://doi.org/10.1016/j.jdent.2022.104321
Alenezi A, Aloqayli S. Technical complications with tooth-supported fixed dental prostheses (FDPs) of different span lengths: an up to 15-year retrospective study. BMC Oral Health. 2023;23:393. https://doi.org/10.1186/s12903-023-03121-9
Montero E, Molina A, Palombo D, Morón B, Pradíes G, Sanz-Sánchez I. Efficacy and risks of tooth-supported prostheses in the treatment of partially edentulous patients with stage IV periodontitis: a systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Periodontology. 2022;49(Suppl 24):182-207.
Downloads
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 محمدرضا احمدی،عزیر عرفان،ضیاالدین هاشمی،سید مهدی حسینی
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
