بررسی میزان استرس شغلی نرس‌ها در شفاخانه‌های تدریسی میوند و علی‌آباد کابل-افغانستان در سال ۱۴۰۱

نویسنده‌گان

  • سید مصطفی احمدیار دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان https://orcid.org/0009-0009-0990-7147
  • سید منهاج الدین جمالی دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان https://orcid.org/0009-0001-9628-6060
  • سید حمیدالله کاظمی دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان https://orcid.org/0009-0002-7052-4582

DOI::

https://doi.org/10.58342/MJ.V.3.I.2.1

واژه‌گانِ کلیدی:

استرس شغلی، نرس‌ها، شفاخانه تدریسی

چکیده

زمینه و هدف: استرس بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی است، اما در صورت شدید، مداوم یا بدون منابع حمایتی کافی می‌تواند سبب امراض جسمی و اختلالات روانی گردد. نرس‌ها به دلیل ماهیت شغل شامل مراقبت ۲۴ ساعته، کار تیمی پیچیده و مواجهه با رنج و مرگ مریضان، بیشتر در معرض استرس شغلی قرار دارند. این مطالعه با هدف تعیین میزان استرس شغلی نرس‌ها در شفاخانه‌های تدریسی میوند و علی‌آباد انجام شد.

روش: این تحقیق توصیفی-مقطعی در سال ۱۴۰1 بر روی ۱۸۰ نرس به روش سرشماری انجام گردید. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استندرد گری‌تافت و اندرسون جمع‌آوری و از طریق نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ با احصائیه توصیفی تحلیل شد. مجموعاً ۱۵۸ پرسشنامه معتبر وارد تحلیل گردید.

یافته‌ها: نتایج نشان داد ۱۹% نرس‌ها دارای استرس کم، ۶۵٫۲% دارای استرس متوسط و ۱۵٫۸% دارای استرس زیاد بودند. بیشترین عوامل استرس‌زا شامل رنج و مرگ مریضان، مشاجره با داکتران و احساس آمادگی ناکافی گزارش شد. بالاترین سطح استرس در بخش‌های وارد عاجل، جراحی عاجل و جراحی ارتوپیدی مشاهده گردید. نرس‌های جوان، کم‌تجربه، مجرد و متأهلین جوان بیشترین میزان استرس شغلی را داشتند.

نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که میزان استرس شغلی در نرس‌ها قابل توجه است و نرس‌های جوان و تازه‌کار بیش از دیگران آسیب‌پذیرند. استفاده از نرس‌های باتجربه در کنار افراد کم‌تجربه و ترکیب مناسب نرس‌های مجرد و متأهل می‌تواند به کاهش استرس شغلی و ارتقای کیفیت مراقبت از مریضان کمک کند.

شناخت‌نامۀ نویسنده‌گان

سید مصطفی احمدیار، دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان

دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان

سید منهاج الدین جمالی، دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان

دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان

سید حمیدالله کاظمی، دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان

دیپارتمنت عمومی، پوهنحی طب معالجوی، پوهنتون طلوع سعادت، جوزجان، افغانستان

مراجع

رشیدی, کبری, پیرزاد, کرزبر, افروز, مرادی, رضوان, کلهر, مهوش, ساعتچی. شیوع استرس شغلی و ارتباط آن با خصوصیات شغلی و فردی، در پرستاران بیمارستان‎ های دولتی شهرستان بروجرد در سال 1396. پرستار و پزشک در رزم. 2018 Sep 10;6(19):14-22.‎

Stress IW. A collective challenge. International Labour Organisation: Geneva, Switzerland. 2016

Allen JW. Occupational and Environmental Medicine. JAMA. 2003 Nov 19;290(19):2610-1.

Aghilinejad M, Choobineh AR, Sadeghi Z, Nouri MK, Ahmadi AB. Prevalence of musculoskeletal disorders among Iranian steel workers. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2012 Apr 1;14(4):198.

Iacovides A, Fountoulakis KN, Kaprinis S, Kaprinis G. The relationship between job stress, burnout and clinical depression. Journal of affective disorders. 2003 Aug 1;75(3):209-21.

Peter R, Siegrist J. Psychosocial work environment and the risk of coronary heart disease. International archives of occupational and environmental health. 2000 Jul;73(Suppl 1):S41-5.

لطفی زاده مسعود, نورهسیم اسماعیل, حبیبی احسان. بررسی استرس شغلی و عوامل مرتبط با آن در کارکنان ذوب آهن اصفهان (سال 1388).‎

Brauer RL. Safety and health for engineers. John Wiley & Sons; 2022 Sep 27.

Spielberger CD. Job stress survey. The Corsini encyclopedia of psychology. 2010 Jan 30:1-1.

WHO, "who,net," 17 10 2021. [Online]. Available: www.who,int

ترشیزی لیلا, احمدی فضل اله. بررسی عوامل استرس زای شغلی از دیدگاه پرستاران بالینی.‎

پورقانع, پرند, جفاکش, ساره, شهبازی, آزاده. بررسی سطح استرس شغلی در پرستاران شاغل در بخش های CCU. دو فصلنامه مراقبت امروز. 2007 Jun 22;3(8-9):23-9.‎

عامري, م., فدایی اقدم, ن., & خواجه, م. ه. (۱۳۹۹/۰۸/۰۱). بررسي عوامل مرتبط با استرس شغلي در شيفتهاي مختلف کاري پرستاران شاغل در بيمارستانهاي وابسته به دانشگاه علوم پزشکي شاهرو. مجله پرستاري و مامایی, ۱۹(۲), ۱۵۷-۱۴۹. بازیابی شده ۱۰/۱/۱۴۰۰, از https://url-shortener.me/EV5N

McGrath A, Reid N, Boore J. Occupational stress in nursing. International journal of nursing studies. 2003 Jul 1;40(5):555-65.

McVicar A. Workplace stress in nursing: a literature review. Journal of advanced nursing. 2003 Dec;44(6):633-42.

Narimani M, Salehi M, Kazemi N. The effectiveness of dialectical behavior therapy on stress reduction and increasing self-efficacy among nurses. Journal of health and care. 2016 Jan 1;17(4):270-80.

Shareinia H, Khuniki F, Bloochi Beydokhti T. Comparison between job stress among emergency department nurses with nurses of other departments. Faslname-i mudiriyyat-e parastari. 2018 Feb 10;6(3):48-56.

Sveinsdóttir H, Biering P, Ramel A. Occupational stress, job satisfaction, and working environment among Icelandic nurses: a cross-sectional questionnaire survey. International journal of nursing studies. 2006 Sep 1;43(7):875-89.

رضایی شادی, حسینی محمدعلی, فلاحی خشکناب مسعود. تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی بر میزان استرس شغلی پرسنل پرستاری شاغل در مراکز توانبخشی شهرستان های ری، تهران و شمیرانات در سال 1382.‎

McGrath A, Reid N, Boore J. Occupational stress in nursing. International Journal of nursing studies. 1989 Jan 1;26(4):343-58.

Simmons BL, Nelson DL. Eustress at work: The relationship between hope and health in hospital nurses. Health care management review. 2001 Oct 1;26(4):7-18.

Edwards D, Burnard P. A systematic review of stress and stress management interventions for mental health nurses. Journal of advanced nursing. 2003 Apr;42(2):169-200.

International Labor Organization, "Safe Work," International Labor Organization, 2001. [Online]. Available: http://www.ILO.Org/public/English/protection/safe work/stress/what is.htm#negative (2005/12/16). [Accessed 16 12 2005].

"ICN on occupational stress and the threat to worker health. Nursing Matters," 2001. [Online]. Available: https://www.uml.edu/Research/CPH-NEW/Worker/stress-at-work/financial-costs.aspx?utm_source=chatgpt.com. [Accessed 2002].

F. Heydarpour and A. e. a. Meisami, "Evaluation of Job Stress and its Effective Factors in Nurses Working in the Emergency Department of Taleghani Hospital, Kermanshah," Journal of Military Health Promotion, vol. 2, no. 3, pp. 401-407, 2021.

ک. رشیدی و ش. و. ه. پیرزاد, “شیوع استرس شغلی و ارتباط آن با خصوصیات شغلی و فردی، در پرستاران,” فصلنامه پرستار و پزشک در رزم, نخیر. ۱۹, ۱۳۹۷.

ن. رسولی و م. عبدی, “مقایسه سطح استرس شغلی پرستاران شاغل در بیمارستانهای دولتی و غیردولتی استان قم در,” فصلنامه مدیریت پرستاری, حجم ۸, نخیر. ۲, ۱۳۹۸.

ن. ستوده اصل و ع. ا. و. ه. قدس, “بررسی میزان تنش شغلی پرستاران بر حسب نوبت کاری,” همایش پژوهشی سالیانه دانشکاه علوم پزشکی سمنان, ۱۳۹۵.

ز. سبزی و ز. و. ه. رویانی, “پیشگویی کننده‌های استرس شغلی در پرستاران بخشهای ویژه,” سلامت کار ایران, حجم ۱۴, نخیر. ۵, ۱۳۹۶.

T. SAMAD POUR AMLASHI and J. KIANMEHR, "NURSING OCCUPATIONAL STRESS AT MEDICAL-SURGICAL WARDS OF TEACHING HOSPITALS IN ZINJAN," Journal Advances in Nursing and midwifery, vol. 16, no. 45, pp. 37-45, 1385.

ک. نوریان, ن. پروین و ط. مهرابی, “ارتباط عوامل استرس زاي شغلی با سلامت عمومی کادر پرستاري شاغل در بیمارستان هاي آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان درسال 13۸۴,” فصلنامه دانشکده پرستاري مامایی و پیراپزشکی رفسنجان, pp. ۱-۲, ۱۳۸۹.

A. Ghiasi, M. Ghaffari and M. e. a. Shahabinejad, "A study of occupational stressors among the nurses in a military hospital," Ebnesina - IRIAF Health Administration, vol. 19, no. 1, p. 54, 2 2017.

N. Yuwanich, H. Sandmark and S. Akhavan, "Emergency department nurses' experiences of occupational stress," a qualitative study from a public hospital in Bangkok, vol. 53, no. 4, pp. 885-897, 2015.

M.-H. Lee, W. L. Holzemer and J. Faucett, "Psuchometric Evaluation of the Nursing Stress Scale (NSS) Among Chines Nurses in Taiwan," Journal of Nursing Measurement, vol. 15, no. 2, pp. 133-143, 2007.

ز. حسینی, د. س. م. م. هزاوه ای و م. و. ه. ایمانزاد, “بررسی وضعیت استرس شغلی و ارتباط آن با سلامت روان پرستاران,” نشریه علمی-پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی, حجم ۲۳, نخیر. ۸۲, pp. ۵۵-۶۲, پاییز ۱۳۹۲.

م. عامری, ن. فدایی اقدام, م. خواجه و و. همکاران, “بررسي عوامل مرتبط با استرس شغلي در شيفتهاي مختلف کاري پرستاران شاغل در بيمارستانهاي وابسته به دانشگاه علوم پزشکي شاهرود,” مجله پرستاري و مامایی, حجم ۱۹, نخیر. ۲, p. ۱۳۹, اردبهیشت ۱۴۰۰.

s. Gupta, "Self-perceived occupational stress and blood pressure profile of nurses from government hospitals.," Int J Med Sci Public Health, vol. 6, no. 1, pp. 139-145, 2017.

P. Isfahani, M. Arefy, S. Peyravi, R. C. Bahador and M. Afshari, "A systematic review and Meta-analysis of job stress among iranian nurses," Research Square, 2018.

S. Rhezaii, A. Hosseini and M. Fallahi, "Evaluating Impact Of Communication Skills Training On Level Of Job Stress Among Nursing Personnel Working At Rehabilitation Centers In Cities Ray- Tehran-Shemiranat," Tehran Univ Med J, vol. 64, no. 1, pp. 21-26, 2006.

D. Chatzigianni, A. Tsounis, N. Markopoulos and e. al, "Occupational Stress Experienced by Nurses Working in a Greek Regional Hospital," Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research | Published by Wolters Kluwer Medknow, vol. 23, pp. 450-57, 2018.

ن. علایی, س. ر. ح. سید رضایی و ف. زایری, “بررسی وضعیت پرستاران بخش های مراقبت مراقبت ویژه بیمارستان های شهر تهران ۱۳۹۸,” مجبه پرستاری و مامایی, حجم ۱۸, نخیر. ۱, p. ۱۲۶, ۱۳۹۸/۱۲/۰۵.

ح. شارعی نیا, ط. بلوچی بی دختی, ع. زین آباد and و. همکاران, "مقایسه استرس شغلی پرستاران بخ شهای اورژانس با سایر بخش های بیمارستان," فصلنامه مدیریت پرستاری, vol. ۶, no. ۳و۴, pp. ۳-۴, ۱۳۹۶.

S. Dargah, M. Haghani Zemydani and M. Ghalavand, "The relationship between work-family conflict and work ethics with mediating role of job stress in nurses," Iran J Med Ethics Hist Med, vol. 10, no. 4, pp. 44-54, 2017.

T. Mehrabi, N. Parvin, M. Yazdani and e. al, "A study of the severity of some occupational stresses in nurses," Iran J Nurs Midwifery, vol. 12, no. 4, pp. 21-24, 2007.

ک. رشیدی, ش. پیرزاد و ر. ه. مرادی, “شیوع استرس شغلی و ارتباط آن با خصوصیات شغلی و فردی در پرستاران, فصلنامه پرستار و پزشک در رزم, حجم ۱۹, نخیر. ۶, ۱۳۹۷.

ع. بهرامی, ح. اکبری, س. غ. ع. موسوی و و. همکاران, “استرس شغلي در پرستاران بيمارستانهاي شهر كاشان طي سال 1388,” فصلنامه علمي– پژوهشي فيض, حجم ۱۵, نخیر. ۴, pp. ۳۶۶-۳۷۳, زمستان ۱۳۹۰.

F. Heydarpour, A. Meisami, N. Shekarbeigi and e. al, "Evaluation of Job Stress and its Effective Factors in Nurses Working in the Emergency Department of Taleghani Hospital, Kermanshah," Journal of Military Health Promotion, vol. 2, no. 3, pp. 401-407, 2021.

پ. پورقانع, س. جفاکش and آ. شهبازی, "بررسی سطح استرس شغلی در پرستاران شاغل در بخش های CCU," فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشکده پرستاري و مامایی, vol. ۳, no. ۸و۹, پاییز و زمستان ۱۳۸۶.

س. ر. حاجی سید رضایی, ن. علایی و ف. زایری, “بررسی وضعیت استرس پرستاران بخش های مراقبت ویژه بیمارستان های شهر تهران سال ۱۳۹۸,” مجله پرستاری و مامایی, حجم ۱۸, نخیر. ۱, p. ۱۲۶, فروردین ۱۳۹۹.

م. خداویسی, ن. محمدی و ا. امیدی, “بررسی میزان استرس شغلی پرستاران شاغل در بیمارستان ها شهر همدان,” مجله علمی دانشکده پرستاری و مامایی همدان , حجم ۱۳, نخیر. ۲۴, pp. ۴۴-۵۰, ۱۳۸۴.

پ. گلشیری, س. پورغیدیان, آ. نجیمی و و. همکاران, “عوامل موثر بر استرس شغلی پرستاران شاغل در بخش فوریت های پزشکی,” مچله تحقیقات نظام سلامت, حجم ۹, نخیر. ۱, pp. ۵۰-۶, ۱۳۹۱.

ی. رضا, ک. نامدار and ا. ادهمیان, "مقایسه میزان افسردگی و استرس شغل در پرستاران بخش هاي روانپزشکی و غیر روانپزشکی و گروه کارمندان," فصلنامه دانشکده پرستاری ومامایی ارومیه, vol. ۴, no. ۲, pp. ۷۶-۸۵, ۱۳۸۵.

Downloads

چاپ شده

2026-09-23

ارجاع به مقاله

1.
احمدیار سم, جمالی سما, کاظمی سح. بررسی میزان استرس شغلی نرس‌ها در شفاخانه‌های تدریسی میوند و علی‌آباد کابل-افغانستان در سال ۱۴۰۱. Ghalib Medical Journal [اینترنت]. 23 سپتامبر 2026 [ارجاع شده 29 سپتامبر 2026];3(2):1-35. قابل دسترس در: https://www.mj.ghalib.edu.af/index.php/mj/article/view/101