شیوع و شدت پوسیدگی دندان در میان متعلمین ۷–۱۳ ساله در هرات، افغانستان: یک مطالعه مقطعی در سال ۱۴۰۱
DOI::
https://doi.org/10.58342/MJ.V.3.I.1.12واژهگانِ کلیدی:
پوسیدگی دندان، متعلمین، هرات، افغانستان، C-dmft/DMFTچکیده
زمینه و هدف: پوسیدگی دندان بهطور نامتناسبی اطفال را در کشورهای کمدرآمد مانند افغانستان تحت تأثیر قرار میدهد. این مطالعه شیوع، شدت و عوامل خطر پوسیدگی دندان را در متعلمین مکاتب در هرات بررسی کرد.
روش: یک مطالعه مقطعی در سال ۲۰۲۲ بر روی ۴۴۶ طفل ۷–۱۳ ساله انجام شد. گردآوری دادهها شامل پرسشنامه والدین و معاینات کلینیکی دهان با استفاده از معیارهای سازمان جهانی بهداشت بود. رگرسیون لوجستیک ارتباطات با عوامل جامعهشناختی و رفتاری را تحلیل کرد.
یافتهها: شیوع کلی پوسیدگی ۸۷٫۲٪ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۸۳٫۸٪–۹۰٫۰٪) بود، با میانگین نمره C-dmft/DMFT برابر ۳٫۲۶ ± ۱٫۸۶. مراقبتهای ترمیمی به طور حداقل بود؛ تنها ۳٫۶٪ از متعلمین دارای دندان پرشده بودند. سن بالاتر بهطور معنیداری در برابر وجود پوسیدگی محافظتکننده بود (AOR=0.515، p=0.002). پس از تعدیل، بین پوسیدگی و رفتارهای بهداشت دهان، تحصیلات والدین یا درآمد، ارتباط معناداری یافت نشد.
نتیجهگیری: متعلمین مکاتب در هرات با بار بسیار بالای پوسیدگی دندان مواجه هستند که عمدتاً درمان نشده باقی مانده است. مداخلات قابل گسترش و فوری لازم است، از جمله برنامههای پیشگیری در مکاتب، ترویج فلوراید، آموزش تغذیه و توسعه دسترسی به مراقبتهای ترمیمی ارزانقیمت تا این بحران بهداشت عمومی کاهش یابد.
مراجع
Organization WH. Oral health [Fact sheet]. World Health Organization; 2024 [cited Accessed: 23 Dec 2025. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/oral-health.
Yang H, Feng Y, Xiao L-Y, Wang K-M, Feng H, Yan M. Global, regional and national burden of deciduous dental caries from 1990 to 2021: analysis of risk factors and prediction of trends in 2035. Frontiers in Dental Medicine. 2025;6:1624571. Available from: https://doi.org/10.3389/fdmed.2025.1624571
Trimble M, Susarla SM, Campos C, Turton B, Sokal-Gutierrez K. Pocket money and the risk of dental caries and oral pain in children. Journal of Medicine, Surgery, and Public Health. 2024;3:100106. Available from: https://doi.org/10.1016/j.glmedi.2024.100106
Aalemi AK, Yaqubi B. Prevalence of dental carries among school-going children aged 7–13 years in Kabul City. BMC Oral Health. 2024;24(1):1092. Available from: https://doi.org/10.1186/s12903-024-04897-0
Schwendicke F, Doost F, Hopfenmüller W, Meyer‐Lueckel H, Paris S. Dental caries, fluorosis, and oral health behavior of children from Herat, Afghanistan. Community dentistry and oral epidemiology. 2015;43(6):521-31. Available from: https://doi.org/10.1111/cdoe.12177
UNICEF. Afghanistan’s Education System Facing Deepening Crisis for Both Girls and Boys, Warn UNICEF and UNESCO [Press release]. UNICEF; 2025 [cited Accessed: 23 Dec 2025. Available from: https://www.unicef.org/afghanistan/press-releases/afghanistans-education-system-facing-deepening-crisis-both-girls-and-boys-warn.
Poverty O, Initiative HD. Global multidimensional poverty index 2025–overlapping hardships: poverty and climate hazards. 2025. Available from: https://doi.org/10.18356/9789211546316
Organization WH. Oral health: Afghanistan — country profile 2022. Country profile. World Health Organization; 2022.
Lambert M, Rezaie M, Jeannin M, Sina N, Mahyar Z, Marks L. The oral health situation and treatment need of schoolchildren Afghanistan: a cross-sectional study. European journal of paediatric dentistry-Milano:. 2024;25(1):32-5. Available from: https://doi.org/10.23804/ejpd.2024.1902
Organization WH. Oral health: Islamic Republic of Iran — country profile 2022. Country profile. World Health Organization; 2022.
Yabao R, Duante C, Velandria F, Lucas M, Kassu A, Nakamori M, et al. Prevalence of dental caries and sugar consumption among 6–12-y-old schoolchildren in La Trinidad, Benguet, Philippines. European journal of clinical nutrition. 2005;59(12):1429-38. Available from: https://doi.org/10.1038/sj.ejcn.1602258
Sahito N, Sahito MA, Fazlani KA. Prevalence of dental caries among school children in Hyderabad Pakistan. International Journal of Applied Science-Research and Review. 2015;2(1):034-8. Available from: https://www.primescholars.com/abstract/prevalence-of-dental-caries-among-school-children-inhyderabad-pakistan-95353.html
Aggarwal C, Sandhu M, Sachdev V, Dayal G, Prabhu N, Issrani R. Prevalence of dental caries and dental fluorosis among 7-12-year-old school children in an Indian subpopulation: A cross-sectional study. Pesquisa Brasileira em Odontopediatria e Clínica Integrada. 2021;21. Available from: https://doi.org/10.1590/pboci.2021.031
Hosseinpour F, Panahi R, Omidi BR, Khorasani E, Dehghankar L. The relationship between tooth decay with stress and BMI among elementary students in Iran. Frontiers in Public Health. 2022;10:920004. Available from: https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.920004
Kale SS, Kakodkar P, Shetiya SH, Rizwan S. Dental caries prevalence among 5-to 15-year-old children from SEAR countries of WHO: A systematic review and meta-analysis. Indian Journal of Dental Research. 2019;30(6):937-47. Available from: https://doi.org/10.4103/ijdr.IJDR_654_17
Sultana S, Parvin MS, Islam MT, Chowdhury EH, Bari ASM. Prevalence of Dental Caries in Children in Mymensingh and Its Associated Risk Factors: A Cross-Sectional Study. Dent J (Basel). 2022;10(7). Available from: https://doi.org/10.3390/dj10070138
Valente M, Lamberti-Castronuovo A, Bocchini F, Shafiq Y, Trentin M, Paschetto M, et al. Access to care in Afghanistan after august 2021: a cross-sectional study exploring Afghans’ perspectives in 10 provinces. Conflict and Health. 2024;18(1):34. Available from: https://doi.org/10.1186/s13031-024-00594-5
Hameed MA, Rahman MM, Khanam R. The health consequences of civil wars: evidence from Afghanistan. BMC Public Health. 2023;23(1):154. Available from: https://doi.org/10.1186/s12889-022-14720-6
Ruff RR. Total observed caries experience: assessing the effectiveness of community‐based caries prevention. Journal of Public Health Dentistry. 2018;78(4):287-90. Available from: https://doi.org/10.1111/jphd.12284
Methuen M, Kukkonen VF, Anttonen V, Mikkonen S, Väistö J, Soininen S, et al. Dietary Factors and Dental Caries among Adolescents: Eight-Year Follow-up Study. JDR Clinical & Translational Research. 2025:23800844251314856. Available from: https://doi.org/10.1177/23800844251314856
Alves L, Zenkner J, Wagner M, Damé-Teixeira N, Susin C, Maltz M. Eruption stage of permanent molars and occlusal caries activity/arrest. Journal of Dental Research. 2014;93(7_suppl):114S-9S. Available from: https://doi.org/10.1177/0022034514537646
Walsh T, Worthington HV, Glenny AM, Marinho VC, Jeroncic A. Fluoride toothpastes of different concentrations for preventing dental caries. Cochrane database of systematic reviews. 2019(3). Available from: https://doi.org/10.1002/14651858.CD007868.pub3
Liu M, Song Q, Xu X, Lai G. Early childhood caries prevalence and associated factors among preschoolers aged 3–5 years in Xiangyun, China: A cross-sectional study. Frontiers in Public Health. 2022;10:959125. Available from: https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.959125
Alshammary FL, Mobarki AA, Alrashidi NF, Madfa AA. Association between different behavioral factors and dental caries among children attending the dental clinics in a sample from Saudi Arabia. BMC Oral Health. 2023;23(1):198. Available from: https://doi.org/10.1186/s12903-023-02849-8
Folayan MO, El Tantawi M, Aly NM, Al-Batayneh OB, Schroth RJ, Castillo JL, et al. Association between early childhood caries and poverty in low and middle income countries. BMC Oral Health. 2020;20(1):8. Available from: https://doi.org/10.1186/s12903-019-0997-9
Hidalgo-Mora E, Campos-Campos KJ, Gálvez DA, López-Ramos RP, Vidigal EA. Parents' oral health literacy and its association with their children's oral health: a review. Revista Científica Odontológica. 2024;12(3):e209. Available from: https://doi.org/10.21142/2523-2754-1203-2024-209
Downloads
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 سید اسحاق امین،غلام سخی پارسا ،سید امیر سعدی،عبدالتواب رئوف،شکیلا چکری
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
