شیوع واقعات خونریزی علوی جهاز هاضمه در شفاخانه حوزوی ولایت پکتیا (مکان و زمان تحقیق: پکتیا، ۱۴۰۳–۱۴۰۴ هـ.ش / ۲۰۲۴– ۲۰۲۵ میلادی)
DOI::
https://doi.org/10.58342/MJ.V.3.I.2.10واژهگانِ کلیدی:
خونریزی علوی جهاز هاضمه، قرحه پپتیک، اندوسکوپی، استفراغ خونی، مدفوع سیاهرنگ، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدیچکیده
زمینه و هدف: خونریزی علوی جهاز هاضمه یکی از حالتهای عاجل طبی است که میتواند از مری، معده یا اثناعشر منشأ بگیرد و از خونریزی خفیف تا حالتهای تهدیدکننده حیات تظاهر مینماید. در افغانستان، به ویژه در شفاخانههای ولایتی، شناخت الگوی محلی این بیماری برای تشخیص سریع، ارجاع به موقع و کاهش عوارض اهمیت دارد. این مطالعه با هدف تعیین شیوع، مشخصات دموگرافیک، تظاهرات کلینیکی و عوامل سببی خونریزی علوی جهاز هاضمه در شفاخانه حوزوی پکتیا انجام شد.
روش: این تحقیق توصیفی-مقطعی بوده و بر اساس بررسی دوسیههای مریضان بستری شده در بخش داخله شفاخانه حوزوی پکتیا طی سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ هـ.ش انجام گردید. مریضان بالاتر از ۱۸ سال که با تشخیص خونریزی علوی جهاز هاضمه بستری شده بودند، شامل مطالعه شدند. دادهها توسط فورم جمعآوری ارقام استخراج و با استفاده از Microsoft Excel 2016 به صورت تعداد و فیصدی تحلیل گردید.
یافتهها: از مجموع ۱۰۸۵ مریض بستریشده، ۳۱ مریض با خونریزی علوی جهاز هاضمه تشخیص گردیدند که شیوع آن )۲٫۸۶ فیصد) بود. از میان این بیماران، ۱۸ نفر مرد (۵۸٫۰۷ فیصد) و ۱۳ نفر زن (۴۱٫۹۳ فیصد) بودند. بیشترین واقعات در گروه سنی ۵۱–۶۰ سال دیده شد. در میان ۱۲ مریضی که اندوسکوپی شده بودند، قرحه پپتیک با ۴ مورد (۳۳٫۳۳ فیصد) شایعترین علت خونریزی بود. شایعترین تظاهرات کلینیکی شامل استفراغ خونی، درد بطنی و مدفوع سیاهرنگ بود.
نتیجهگیری: خونریزی علوی جهاز هاضمه در این مطالعه بیشتر در مردان میانسال مشاهده شد و قرحه پپتیک شایعترین علت قابل تشخیص اندوسکوپیک بود. تقویت خدمات اندوسکوپی، ثبت دقیق دوسیهها و آگاهیدهی در مورد خطر مصرف خودسرانه داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی میتواند در تشخیص و مدیریت بهتر این حالت مؤثر باشد.
مراجع
Laine L, Barkun AN, Saltzman JR, Martel M, Leontiadis GI. ACG clinical guideline: upper gastrointestinal and ulcer bleeding. Am J Gastroenterol. 2021;116(5):899–917. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000001245
Barkun AN, Almadi M, Kuipers EJ, Laine L, Sung JJ, Tse F, et al. Management of nonvariceal upper gastrointestinal bleeding: guideline recommendations from the International Consensus Group. Ann Intern Med. 2019;171(11):805–822. https://doi.org/10.7326/M19-1795
Gralnek IM, Stanley AJ, Morris AJ, Camus M, Lau J, Lanas A, et al. Endoscopic diagnosis and management of nonvariceal upper gastrointestinal hemorrhage: European Society of Gastrointestinal Endoscopy guideline update. Endoscopy. 2021;53(3):300–332. https://doi.org/10.1055/a-1369-5274
Blatchford O, Murray WR, Blatchford M. A risk score to predict need for treatment for upper-gastrointestinal haemorrhage. Lancet. 2000;356(9238):1318–1321. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(00)02816-6
Rockall TA, Logan RF, Devlin HB, Northfield TC. Risk assessment after acute upper gastrointestinal haemorrhage. Gut. 1996;38(3):316–321. https://doi.org/10.1136/gut.38.3.316
Hreinsson JP, Kalaitzakis E, Gudmundsson S, Björnsson ES. Upper gastrointestinal bleeding: incidence, etiology and outcomes in a population-based setting. Scand J Gastroenterol. 2013;48(4):439–447. https://doi.org/10.3109/00365521.2012.763174
van Leerdam ME. Epidemiology of acute upper gastrointestinal bleeding. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2008;22(2):209–224. https://doi.org/10.1016/j.bpg.2007.10.011
Ugiagbe RA, Omuemu CE. Etiology of upper gastrointestinal bleeding in the University of Benin Teaching Hospital, South-Southern Nigeria. Niger J Surg Sci. 2016;26(2):29–32. https://doi.org/10.4103/njss.njss_7_15
Bhutta S, Jamil M, Aziz K, Uddin W. An etiological study of upper gastrointestinal bleeding. J Ayub Med Coll Abbottabad. 2012;24(1):31–33.
Dewan KR, Patowary BS, Bhattarai S. A study of clinical and endoscopic profile of acute upper gastrointestinal bleeding. Kathmandu Univ Med J. 2014;12(45):21–25. https://doi.org/10.3126/kumj.v12i1.13628
Vora P, Pietila A, Peltonen M, Brobert G, Salomaa V. Thirty-year incidence and mortality trends in upper and lower gastrointestinal bleeding in Finland. JAMA Netw Open. 2020;3(10):e2020172. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.20172
Jairath V, Martel M, Logan RF, Barkun AN. Why do mortality rates for nonvariceal upper gastrointestinal bleeding differ around the world? A systematic review of cohort studies. Can J Gastroenterol. 2012;26(8):537–543. https://doi.org/10.1155/2012/862905
Sung JJ, Tsoi KK, Ma TK, Yung MY, Lau JY, Chiu PW. Causes of mortality in patients with peptic ulcer bleeding: a prospective cohort study of 10,428 cases. Am J Gastroenterol. 2010;105(1):84–89. https://doi.org/10.1038/ajg.2009.507
Lau JY, Leung WK, Wu JC, Chan FK, Wong VW, Chiu PW, et al. Omeprazole before endoscopy in patients with gastrointestinal bleeding. N Engl J Med. 2007;356(16):1631–1640. https://doi.org/10.1056/NEJMoa065703
Sung JJ, Lau JY, Ching JY, Wu JC, Lee YT, Chiu PW, et al. Continuation of low-dose aspirin therapy in peptic ulcer bleeding: a randomized trial. Ann Intern Med. 2010;152(1):1–9. https://doi.org/10.7326/0003-4819-152-1-201001050-00179
Scally B, Emberson JR, Spata E, Reith C, Davies K, Halls H, et al. Effects of gastroprotectant drugs for the prevention and treatment of peptic ulcer disease and its complications: a meta-analysis of randomised trials. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2018;3(4):231–241. https://doi.org/10.1016/S2468-1253(18)30037-2
Lanas A, Dumonceau JM, Hunt RH, Fujishiro M, Scheiman JM, Gralnek IM, et al. Non-variceal upper gastrointestinal bleeding. Nat Rev Dis Primers. 2018;4:18020. https://doi.org/10.1038/nrdp.2018.20
Stanley AJ, Laine L. Management of acute upper gastrointestinal bleeding. BMJ. 2019;364:l536. https://doi.org/10.1136/bmj.l536
Orpen-Palmer J, Stanley AJ. A review of risk scores within upper gastrointestinal bleeding. J Clin Med. 2023;12(11):3678. https://doi.org/10.3390/jcm12113678
Saydam ŞS, Molnar M, Vora P. The global epidemiology of upper and lower gastrointestinal bleeding in general population: a systematic review. World J Gastrointest Surg. 2023;15(4):723–739. https://doi.org/10.4240/wjgs.v15.i4.723
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 رحیمالله ستانکزی،وحیدالله حافظ
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
