بررسی شیوع دندان‌های نهفته بر اساس رادیوگرافی‌های پانورامیک در مراکز رادیولوژی هرات، افغانستان

نویسنده‌گان

  • زین العابدین صدیقی دیپارتمنت ارتودنسی، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان https://orcid.org/0009-0008-9676-1352
  • عزیر عرفان دیپارتمنت جراحی دهان، فک و صورت، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان https://orcid.org/0000-0003-4494-070X
  • احمدنعمان دانش دیپارتمنت پروتزهای دندانی، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان https://orcid.org/0009-0005-3669-6526
  • فریداحمد نقیب دیپارتمنت ستوماتولوژی کودکان، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان https://orcid.org/0009-0005-2519-0749

DOI::

https://doi.org/10.58342/MJ.V.3.I.2.2

واژه‌گانِ کلیدی:

شیوع، دندان نهفته، OPG، مراکز رادیولوژی

چکیده

زمینه و هدف: دندان‌های نهفته یک ناهنجاری رشدی شایع هستند که در صورت عدم درمان ممکن است منجر به عوارض عملکردی، زیبایی و پاتولوژیک شوند. داده‌های اپیدمیولوژیک در مورد دندان‌های نهفته در افغانستان محدود است. این مطالعه با هدف تعیین شیوع و ویژگی‌های رادیوگرافیک دندان‌های نهفته با استفاده از رادیوگرافی‌های پانورامیک به‌دست‌آمده از مراکز رادیولوژی در هرات، افغانستان انجام شد.

روش: یک مطالعه مقطعی گذشته‌نگر با استفاده از رادیوگرافی‌های پانورامیک دیجیتال جمع‌آوری‌شده از سه مرکز رادیولوژی اصلی (مراکز رادیولوژی حکمت، رازی و جواد) در هرات انجام شد. از بین ۲۰۰۰ رادیوگرافی بایگانی‌شده، ۳۲۳ تصویر واجد شرایط از بیماران ۱۵ تا ۴۰ ساله از طریق نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. اطلاعات دموگرافیک و ویژگی‌های رادیوگرافی دندان‌های نهفته ثبت شد. زاویه و عمق نهفتگی به ترتیب بر اساس طبقه‌بندی‌های وینتر و پل و گرگوری ارزیابی شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ با آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شدند.

یافته‌ها: در میان ۳۲۳ رادیوگرافی، ۱۶۵ دندان نهفته شناسایی شد که مربوط به شیوع ٪۵۱.۱ است. ۴۶.۴٪ موارد نهفتگی کامل و ۴.۶٪ موارد نهفتگی نسبی بودند. میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۶.۰۴±۲۴.۵۸ سال بود. هیچ ارتباط آماری معنی‌داری بین جنسیت و شیوع دندان‌های نهفته مشاهده نشد (۰.۰۵p>). نهفتگی مزیوانگولار شایع‌ترین زاویه (٪۵۳.۳) و پس از آن نهفتگی عمودی (۲۵.۴۵٪) و افقی (۱۳.۹٪) قرار داشتند. سطح B عمق غالب نهفتگی بود. دندان‌های کاملاً نهفته بیشتر در فک پایین مشاهده شدند.

نتیجه‌گیری: دندان‌های نهفته اغلب در جمعیت مورد مطالعه مشاهده شدند و شیوع مشابهی بین مردان و زنان داشتند. زاویه مزیوانگولار و عمق سطح B الگوهای رادیوگرافی غالب بودند. این یافته‌ها شواهد اپیدمیولوژیک پایه را برای افغانستان فراهم می‌کنند و بر اهمیت ارزیابی رادیوگرافی اولیه برای تسهیل تشخیص به موقع و مدیریت مناسب دندان‌های نهفته تأکید دارند.

شناخت‌نامۀ نویسنده‌گان

زین العابدین صدیقی، دیپارتمنت ارتودنسی، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

دیپارتمنت ارتودنسی، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

عزیر عرفان، دیپارتمنت جراحی دهان، فک و صورت، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

دیپارتمنت جراحی دهان، فک و صورت، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

احمدنعمان دانش، دیپارتمنت پروتزهای دندانی، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

دیپارتمنت پروتزهای دندانی، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

فریداحمد نقیب، دیپارتمنت ستوماتولوژی کودکان، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

دیپارتمنت ستوماتولوژی کودکان، پوهنحی ستوماتولوژی، پوهنتون هرات، هرات، افغانستان

مراجع

Pinto AC, Francisco H, Marques D, Martins JN, Carames J. Worldwide prevalence and demographic predictors of impacted third molars—systematic review with meta-analysis. Journal of clinical medicine. 2024 Dec 11;13(24):7533. https://doi.org/10.3390/jcm13247533

Nitzan D, Keren T, Marmary Y. Does an impacted tooth cause root resorption of the adjacent one? Oral Surg Oral Med Oral Pathol. 1981;51(3):221-224. https://doi.org/10.1016/0030-4220(81)90047-5

Saravana S, Subashraj K. Prevalence of odontogenic cysts and tumors associated with impacted third molars: a systematic review and meta-analysis. J Craniomaxillofac Surg. 2019;47(6):996-1002. https://doi.org/10.1016/j.jcms.2019.03.026

Eshghpour M, Shaban B, Sarfarzi S, Samieirad S. Frequency and difficulty score of lower third molar impaction in the patients referring to the oral and maxillofacial surgery department of Mashhad Dental School (2017-2018). Journal of Mashhad Dental School. 2018;42(4). doi: https://doi.org/10.22038/jmds.2018.11992.

Fardi A, Kondylidou-Sidira A, Bachour Z, Parisis N, Tsirlis A. Incidence of impacted and supernumerary teeth-a radiographic study in a North Greek population. Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2011;16(1). http://dx.doi.org/doi:10.4317/medoral.16.e56.

goodarzipour d., saeedi a., bahrami n.. accuracy of panoramic, panoramic with palpation and tube shift technique to localize maxillary impacted cuspid. journal of dental medicine[internet]. 2009;22(3 (60)):99-108. available from: https://sid.ir/paper/356989/en

alqerban a, jacobs r, lambrechts p, loozen g, willems g. root resorption of the maxillary lateral incisor caused by impacted canine: a literature review. clin oral investig. 2009;13(3). https://doi.org/10.1007/s00784-009-0262-8.

patil s, maheshwari s. prevalence of impacted and supernumerary teeth in the north indian population. j clin exp dent. 2014;6(2). https://doi.org/10.4317/jced.51284.

Dodson TB. Complications of retention: pathology associated with retained third molars. Atlas Oral Maxillofac Surg Clin North Am. 2012;20(2):177-195. https://doi.org/10.1016/j.cxom.2012.06.002 .

de La Dure-Molla M, Fournier BP, Manzanares MC, et al. Elements of morphology: standard terminology for the teeth and classifying genetic dental disorders. Am J Med Genet A. 2019;179A(9):1913-1981. https://doi.org/10.1002/ajmg.a.61316 .

Tetay-Salgado S, Arriola-Guillén LE, Ruíz-Mora GA, Aliaga-Del Castillo A, Rodríguez-Cárdenas YA. Prevalence of impacted teeth and supernumerary teeth by radiographic evaluation in three Latin American countries: a cross-sectional study. J Clin Exp Dent. 2021;13(4):e363-e368. https://doi.org/10.4317/jced.57757 .

Tan C, Ekambaram M, Yiu CKY. Prevalence, characteristic features, and complications associated with the occurrence of unerupted permanent incisors. PLoS One. 2018;13(6):e0199501. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0199501 .

kaczor-urbanowicz k, zadurska m, czochrowska e. impacted teeth: an interdisciplinary perspective. adv clin exp med. 2016;25(3). https://doi.org/10.17219/acem/37451.

gisakis ig, palamidakis fd, farmakis et, kamberos g, kamberos s. prevalence of impacted teeth in a greek population. j investig clin dent. 2011;2(2). https://doi.org/10.1111/j.2041-1626.2010.00041.x

mesgarzadeh ah, hasanpur kashani a, jafari m. effect of surgical removal of impacted third molars on trismus value. jundishapur scientific medical journal. 2013;12(1). doi: available from: https://sid.ir/paper/12413/en

hekmatian ehsan, rahimmalek alireza. prevalence of impacted mandibular third molars and their angulations on panoramic radiographs of patients referring to the department of radiology in esfahan faculty of dentistry. journal of isfahan dental school[internet]. 2016;12(2):140-148. available from: https://sid.ir/paper/126034/en

moumeni danaei sh., shahidi sh.. radiographic and ct scan evaluation of root resorption of permanent incisors maxillary impacted carises. journal of mashhad dental school[internet]. 2007;31(1-2):125-132. available from: https://sid.ir/paper/74186/en

abdorazzaghi m, mehdipour a, asayesh h. the prevalence of impacted teeth in patients referred to selected dental clinics in qom city, 2013, iran. qom university of medical sciences journal. 2014;8(2). doi: available from: http://journal.muq.ac.ir/article-1-422-en.html

Grisar K, Luyten J, Preda F, et al. Interventions for impacted maxillary canines: a systematic review of the relationship between initial canine position and treatment outcome. Orthod Craniofac Res. 2021;24(2):180-193. https://doi.org/10.1111/ocr.12423

Kalantar Motamedi MH, Alavi Tabatabaie F, Navi F, Shafeie HA, Khosravanifard B, Hayati Z. Assessment of radiographic factors affecting surgical exposure and orthodontic alignment of impacted canines of the palate: a 15-year retrospective study. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2009;107(6):772-775. https://doi.org/10.1016/j.tripleo.2008.12.022

چاپ شده

2026-09-23

ارجاع به مقاله

1.
صدیقی زا, عرفان ع, دانش ا, نقیب ف. بررسی شیوع دندان‌های نهفته بر اساس رادیوگرافی‌های پانورامیک در مراکز رادیولوژی هرات، افغانستان. Ghalib Medical Journal [اینترنت]. 23 سپتامبر 2026 [ارجاع شده 29 سپتامبر 2026];3(2):37-53. قابل دسترس در: https://www.mj.ghalib.edu.af/index.php/mj/article/view/38