ایکسوزومها ایکسوزومها: نقش، کاربرد و چالشها در صنعت فارمسی
DOI::
https://doi.org/10.58342/MJ.V.3.I.1.3واژهگانِ کلیدی:
ایکسوزومها، تحویلدهی دوا، تداوی سرطان، وزیکولهای خارج الحجروی، کاربرد کلینیکی، فورمولیشنهای نانو، بیوجنیزیسچکیده
زمینه و هدف: ایکسوزومها بهعنوان نانووزیکولهای با توانایی انتقال مالیکولها اهمیت فزایندهای در علوم دواسازی یافتهاند و هدف این مطالعه بررسی ساختار، نقشها، کاربردها و چالشهای کلینیکی آنها است.
روش: در این مطالعه، یک مرور سیستماتیک بر منابع علمی انجام شد؛ مقالات معتبر منتشر شده در سایتهای اطلاعاتی مانند PubMed، Scopus و Google Scholar از سالهای اخیر جستجو و انتخاب گردید. مطالعات مرتبط با ساختار، بیوسنتز، نقشهای بیولوژیکی، کاربردهای تدوای و تشخیصی ایکسوزومها، همچنان روشهای استخراج، شناسایی و چالشهای کلینیکی آنها مورد تحلیل قرار گرفته است. علاوه بر آن، گزارشهای موجود درباره فورمولیشنهای مبتنی بر ایکسوزوم و مطالعات کلینیکی نیز بررسی و نتایج بهصورت توصیفی جمعبندی شد.
یافتهها: ایکسوزومها توانایی بالایی در انتقال هدفمند مالیکولهای دوایی، عبور از موانع بیولوژیکی و کاربرد در تشخیص، تداوی سرطان و توسعه واکسینها نشان دادند.
نتیجهگیری: بررسیها نشان میدهد که ایکسوزومها بهعنوان نانوحاملهای طبیعی، ظرفیت قابلتوجهی برای تحویلدهی دوا و کاربردهای کلینیکی دارند؛ اما برای استفاده گسترده در طبابت، حل چالشهای تولید، پایداری و کسب معیارهای استانداردسازی، ضروری است.
مراجع
Raposo, G., & Stoorvogel, W. (2013). Extracellular vesicles: exosomes, microvesicles, and friends. Journal of cell biology, 200(4), 373-383.https://doi.org/10.1083/jcb.201211138.
Skotland T, Sandvig K, Llorente A. Lipids in exosomes: Current knowledge and the way forward. Progress in lipid research. 2017 Apr 1;66:30-41. https://doi.org/10.1016/j.plipres.2017.03.001
Valadi H, Ekström K, Bossios A, Sjöstrand M, Lee JJ, Lötvall JO. Exosome-mediated transfer of mRNAs and microRNAs is a novel mechanism of genetic exchange between cells. Nature cell biology. 2007 Jun;9(6):654-9. https://doi.org/10.1038/ncb1596
Kowal J, Tkach M, Théry C. Biogenesis and secretion of exosomes. Current opinion in cell biology. 2014 Aug 1;29:116-25. https://doi.org/10.1016/j.ceb.2014.05.004
Mathieu, M., Martin-Jaular, L., Lavieu, G., & Théry, C. (2019). Specificities of secretion and uptake of exosomes and other extracellular vesicles for cell-to-cell communication. Nature cell biology, 21(1), 9-17. https://doi.org/10.1038/s41556-018-0250-9.
Vella, L. J., Hill, A. F., & Cheng, L. (2016). Focus on extracellular vesicles: exosomes and their role in protein trafficking and biomarker potential in Alzheimer’s and Parkinson’s disease. International journal of molecular sciences, 17(2), 173. https://doi.org/10.3390/ijms17020173.
Raposo, G., & Stoorvogel, W. (2013). Extracellular vesicles: exosomes, microvesicles, and friends. Journal of cell biology, 200(4), 373-383.https://doi.org/10.1083/jcb.201211138.
Johnsen, K. B., Gudbergsson, J. M., Skov, M. N., Pilgaard, L., Moos, T., & Duroux, M. (2014). A comprehensive overview of exosomes as drug delivery vehicles—endogenous nanocarriers for targeted cancer therapy. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-Reviews on Cancer, 1846(1), 75-87. https://doi.org/10.1016/j.bbcan.2014.04.005.
Yang, T., Martin, P., Fogarty, B., Brown, A., Schurman, K., Phipps, R., ... & Bai, S. (2015). Exosome delivered anticancer drugs across the blood-brain barrier for brain cancer therapy in Danio rerio. Pharmaceutical research, 32(6), 2003. https://doi.org/10.1007/s11095-014-1593-y.
Zhang, Y., Liu, Y., Liu, H., & Tang, W. H. (2019). Exosomes: biogenesis, biologic function and clinical potential. Cell & bioscience, 9(1), 19. https://doi.org/10.1186/s13578-019-0282-2
Melo, S. A., Luecke, L. B., Kahlert, C., Fernandez, A. F., Gammon, S. T., Kaye, J. & Kalluri, R. (2015). Glypican-1 identifies cancer exosomes and detects early pancreatic cancer. Nature, 523(7559), 177-182. https://www.nature.com/articles/nature14581.
Cheng L, Sharples RA, Scicluna BJ, Hill AF. Exosomes provide a protective and enriched source of miRNA for biomarker profiling compared to intracellular and cell-free blood. Journal of Extracellular Vesicles. 2014;3(1):23743. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.3402/jev.v3.23743.
Théry, C., Amigorena, S., Raposo, G., & Clayton, A. (2006). Isolation and characterization of exosomes from cell culture supernatants and biological fluids. Current protocols in cell biology, 30(1), 3-22. https://doi.org/10.1002/0471143030.cb0322s30.
Lener, T., Gimona, M., Aigner, L., Börger, V., Buzas, E., Camussi, G., ... & Giebel, B. (2015). Applying extracellular vesicles based therapeutics in clinical trials–an ISEV position paper. Journal of extracellular vesicles, 4(1), 30087. https://doi.org/10.3402/jev.v4.30087.
Chen YF, Luh F, Ho YS, Yen Y. Exosomes: A review of biologic function, diagnostic and targeted therapy applications, and clinical trials. Journal of biomedical science. 2024 Jul 11;31(1):67. https://doi.org/10.1186/s12929-024-01055-0
Kalluri, R., & LeBleu, V. S. (2020). The biology, function, and biomedical applications of exosomes. Science, 367(6478), eaau6977. https://doi.org/10.1126/science.aau6977.
Kamerkar, S., LeBleu, V. S., Sugimoto, H., Yang, S., Ruivo, C. F., Melo, S. A., … Kalluri, R. (2017). Exosomes facilitate therapeutic targeting of oncogenic KRAS in pancreatic cancer. Nature, 546 (7659), 498–503. https://www.nature.com/articles/nature22341
Théry, C., Witwer, K. W., Aikawa, E., Alcaraz, M. J., Anderson, J. D., Andriantsitohaina, R., ... & Jovanovic‐Talisman, T. (2018). Minimal information for studies of extracellular vesicles 2018 (MISEV2018): a position statement of the International Society for Extracellular Vesicles and update of the MISEV2014 guidelines. Journal of extracellular vesicles, 7(1), 1535750. https://doi.org/10.1080/20013078.2018.1535750.
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 عظیمالله وفا،زیارمل تیرزی
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
