بررسی سیستماتیک روشهای Bypass و Retrieval در مدیریت ابزارهای جداشده اندودنتیک
DOI::
https://doi.org/10.58342/MJ.V.3.I.1.5واژهگانِ کلیدی:
ریترایوال، بایپس، ابزارهای شده، کانال ریشهچکیده
زمینه و هدف: شکست و جدا شدن ابزار درون کانال ریشه یکی از چالشهای مهم در درمانهای اندودنتیک است که میتواند نتیجه درمان را تحتتأثیر قرار دهد. این مشکل ضمن ایجاد دشواریهای فنی، نیازمند انتخاب رویکرد درمانی مناسب است. دو روش متداول برای مدیریت ابزارهای جداشده شامل بایپاس (Bypass) و ریترایوال (Retrieval) میباشند. هدف این مطالعه مروری سیستماتیک، مقایسه میزان موفقیت و اثربخشی این دو روش بهمنظور ارائه شواهد علمی برای تصمیمگیری بهتر در درمانهای اندودنتیک است.
روش تحقیق: مطالعه حاضر از نوع مروری-سیستماتیک بوده که بر اساس دستورالعملهای PRISMA و چارچوب PICO طراحی شد. جستجو در پایگاههای PubMed، Google Scholar و Sciencedirect برای مقالات منتشر در شده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. مقالاتی که در آن بیماران دارای ابزار جداشده در کانال ریشه با روشهای بایپاس یا ریترایوال درمان شده بودند وارد تحلیل شدند. در مجموع ۲۴ مطالعه با ۳۱۸۵ بیمار و شامل انواع دندانهای مولر، پرمولر و قدامی مورد بررسی قرار گرفتند. دادهها بهصورت آماری استخراج و برای مقایسه موفقیت دو روش تحلیل شدند.
یافتهها: میانگین موفقیت روش بایپاس برابر با ۴۰.۵۵% (میانه ۳۷.۵ %، انحراف معیار ۲۰.۸۹ %) و دامنه آن ۱۵ % تا ۸۱.۲ % گزارش شد. برای روش ریترایوال میانگین موفقیت ۴۸.۰۱ % (میانه ۴۲.۲ %، انحراف معیار ۲۰.۵ %) با دامنه ۱۳ % تا ۸۳.۳ % بهدست آمد. تفاوتهای قابلتوجه جغرافیایی نیز مشاهده شد؛ بهگونهای که در برخی کشورها مانند هند موفقیت ریترایوال بیشتر و در پاکستان موفقیت بایپاس بالاتر گزارش شد.
مراجع
Gopal P, Rao, H. M. ., Prasad, B. S. K. . ., Umesh, S. ., & Shetty, R. . (2025). Instrument Retrieval in Endodontics: A Literature Review. Asian Journal of Dental and Health Sciences, 5(3), 13–15. .Available from:http://dx.doi.org/10.22270/ajdhs.v5i3.133
Doumari B, Drouri S, El Kharroubi S, Skalli R, Benkiran I. Management of Intracanal Separated Instrument Using Bypassing and Braiding Techniques. European Journal of Dental and Oral Health. 2024;5(1):1-4.Available from:http://dx.doi.org/10.24018/ejdent.2024.5.1.319
Natanasabapathy V, Varghese A, Karthikeyan PKA, Narasimhan S. Pattern of endodontic instrument separation and factors affecting its retrieval: a 10-year retrospective observational study in a postgraduate institute. Restor Dent Endod. 2025;50(1):e7.Available from:https://doi.org/10.5395/rde.2025.50.e7
Alamoudi R, Alfarran A, Alnamnakani B, Howait M, Alghamdi N, Ain T. Assessment of Incidence, Management and Contributory Factors of Root Canal Instrument Separation in an Endodontics Post- Graduate Program: A Retrospective Clinical Study. Nigerian Journal of Clinical Practice. 2024;27(1):16-21.Available from:https://doi.org/10.4103/njcp.njcp_833_22
Madarati AA, Hunter MJ, Dummer PM. Management of intracanal separated instruments. J Endod. 2013;39(5):569-81.Available from:https://doi.org/10.1016/j.joen.2012.12.033
Al-Nazhan S, Al-Attas MH, Al-Maflehi N. Retrieval outcome of separated endodontic instruments by Saudi endodontic board residents: A Clinical retrospective study. Saudi Endodontic Journal. 2018;8(2):77-81.Available from:https://doi.org/10.4103/sej.sej_13_18
Hindlekar A, Kaur G, Kashikar R, Kotadia P. Retrieval of Separated Intracanal Endodontic Instruments: A Series of Four Case Reports. Cureus. 2023;15(3):e35694.Available from:https://doi.org/10.7759/cureus.35694
Management of Intracanal Separated Instrument Using Bypassing and Braiding Techniques: Case Reports. European Journal of Dental and Oral Health. 2024;5(1):1-4.Available from:https://doi.org/10.24018/ejdent.2024.5.1.319
Nevares G, Cunha RS, Zuolo ML, da Silveira Bueno CE. Success Rates for Removing or Bypassing Fractured Instruments: A Prospective Clinical Study. Journal of Endodontics. 2012;38(4):442-4.Available from:https://doi.org/10.1016/j.joen.2011.12.009
Dioguardi M, Guerra C, Zhurakivska K, Sovereto D, Lo Muzio L, Martella A, et al. Endodontic Surgery for Separated Instrument Removal: Success Rates and Techniques in a Systematic Review. Dentistry Journal. 2025;13(10):449.Available
Dako T, Bica CI, Lazar L, Lazar A, Monea M. Separated instrument management as a procedural accident in endodontics using the EDTA (C10H16N2O8) aided bypassing technique and the ultrasonic removal method. an in Vitro study. Rev Chim. 2020;71(11):73-9.Available from:https://doi.org/10.37358/RC.20.11.8375
Dulhani O, Mukherjee M. Conservative Management of Separated Endodontic Instruments in the Root Canal--A Case Series. Indian Journal of Dental Advancements. 2019;11:52+.Available from:https://doi.org/10.5866/2019.11.10052
Zahran SS. Impact of anatomical and clinical variables on the success of endodontic instrument fragment retrieval. J Oral Sci. 2025;67(1):5-9.Available from:https://doi.org/10.2334/josnusd.24-0278
Hassan H, Ali SM, Khawar B, Riaz S, Zia R, Hameed M. Endodontic file separation and its management among dentists in Punjab, Pakistan: a cross-sectional study. Brazilian Journal of Oral Sciences. 2024;22:e233938.Available from:http://dx.doi.org/10.20396/bjos.v22i00.8673938
Rahul M, Kapur A, Gauba K, Goyal A. Management of endodontic instrument separation in primary teeth. Journal of South Asian Association of Pediatric Dentistry. 2020;3(1):35.Available from:https://doi.org/10.5005/jp-journals-10077-3039
Arya A, Arora A, Thapak G. Retrieval of separated instrument from the root canal using ultrasonics: Report of three cases. Endodontology. 2019;31(1):121-4.Available from:https://doi.org/10.4103/endo.endo_25_18
Sarangi S, Chandak MG, Relan KN, Chaudhari PS, Chandak P, Ikhar A. Retrieving Fragments: A Case Series on Managing Instrument Separation. Journal of Datta Meghe Institute of Medical Sciences University. 2022;17(2):429-32.Available from:https://doi.org/10.4103/jdmimsu.jdmimsu_192_22
Shiyakov KK, Vasileva RI. Success for removing or bypassing instruments fractured beyond the root canal curve–45 clinical cases. Journal of IMAB–Annual Proceeding Scientific Papers. 2014;20(3):567-71.Available from:http://dx.doi.org/10.5272/jimab.2014203.567
Shilpa-Jain D, Santosh SS, Archana D, Smita S, Saumya-Rajesh P, Velmurugan N. Knowledge-, attitude-, and practice-based survey on instrument separation and its management among endodontists and postgraduates in India-a cross-sectional web-based questionnaire. Saudi Endodontic Journal. 2021;11(1):80-7.Available from:https://doi.org/10.4103/sej.sej_187_19
Anand AV, Srirekha A, Jishnu P, Champa C, Shetty A, Adsare S. Prevalence of separated instruments in routine endodontic practice and its overall impact on the procedure: a questionnaire study. RGUHS Journal of Dental Sciences. 2023;15(2).Available from:https://doi.org/10.26463/rjds.15_2_4
Gupta R, Sharma, T., Charles, N., & Bedi, R. (2020). CLINICAL APPROACH TO THE MANAGEMENT OF FRACTURED INSTRUMENTS USING ULTRASONICS AND THE INSTRUMENT RETRIEVAL SYSTEM UNDER THE DENTAL OPERATING MICROSCOPE. International Journal of Medical and Biomedical Studies, 4(3). https://doi.org/10.32553/ijmbs.v4i3.1029.Available
Goswami K, Mangat P, Rajput N, Solanki M. endodontic-management-of-separated-instrument-a-case-series-of-instrument-retrieval October 2024 8110278977 9507716. PARIPEX-INDIAN JOURNAL OF RESEARCH. 2024;13:1-4.Available from:https://doi.org/10.36106/paripex
Arshadifar E, Shahabinejad H, Fereidooni R, Shahravan A, Kamyabi H. Possibility of bypassing three fractured rotary NiTi files and its correlation with the degree of root canal curvature and location of the fractured file: An in vitro study. Iranian Endodontic Journal. 2022;17(2):62.Available from:https://doi.org/10.22037/iej.v17i2.33922
Patil TN, Saraf PA, Penukonda R, VANAkI SS, Kamatagi L. A survey on nickel titanium rotary instruments and their usage techniques by endodontists in India. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR. 2017;11(5):ZC29.Available from:https://doi.org/10.7860/JCDR/2017/23936.9852
Mahale VD, Saxena T, Sharma S, Mohan EA. Quantitative analysis of troughing depth for successful instrument retrieval using the loop technique: A cross-sectional in vivo study. Journal of Conservative Dentistry and Endodontics. 2025;28(4):360-5.Available from:https://doi.org/10.4103/JCDE.JCDE_844_24
Pruthi PJ, Nawal RR, Talwar S, Verma M. Comparative evaluation of the effectiveness of ultrasonic tips versus the Terauchi file retrieval kit for the removal of separated endodontic instruments. Restor Dent Endod. 2020;45(2):e14.Available from:10.5395/rde.2020.45.e14
Portigliatti R, Consoli Lizzi EP, Rodríguez PA. Predictive factors in the retrieval of endodontic instruments: the relationship between the fragment length and location. Restor Dent Endod. 2024;49(4):e35.Available from:https://doi.org/10.5395/rde.2024.49.e35
Solomonov M, Itzhak J, Kfir A, O v, Lipatova E, Farmakis E-T. Self-adjusting file (SAF) separation in clinical use: A preliminary survey among experienced SAF users regarding prevalence and retrieval methods. Journal of Conservative Dentistry. 2015;18:200-4.Available from:https://doi.org/10.4103/0972-0707.157247
Rumyyan A, Alissa H, Alkuraidis H, Sager M, Alraffa S, Alhumud I, et al. The Prevalence of endodontic instrument separation among dental practitioners and dental students in Riyadh, Saudi Arabia: a cross-sectional study. Int J Med Res Health Sci. 2020;9(9):49-54.Available from:https://www.ijmrhs.com/medical-research/the-prevalence-of-endodontic-instrument-separation-among-dental-practitioners-and-dental-students-in-riyadh-saudi-arabia.pdf
Kumar BS, Krishnamoorthy S, Shanmugam S, PradeepKumar AR. The Time Taken for Retrieval of Separated Instrument and the Change in Root Canal Volume after Two Different Techniques Using Cbct: An: In-Vitro: Study. Indian Journal of Dental Research. 2021;32(4):489-94.Available from:https://doi.org/10.4103/ijdr.ijdr_403_21
Dioguardi M, Dello Russo C, Scarano F, Esperouz F, Ballini A, Sovereto D, et al. Analysis of Endodontic Successes and Failures in the Removal of Fractured Endodontic Instruments during Retreatment: A Systematic Review, Meta-Analysis, and Trial Sequential Analysis. Healthcare. 2024;12(14):1390.Available from:https://doi.org/10.3390/healthcare12141390
Malentacca A, Zaccheo F, Rupe C, Lajolo C. Endodontic clinical outcome after separated instrument removal using a spinal needle technique: a retrospective study of thirty years of clinical experience. Journal of Endodontics. 2023;49(8):980-9.Available from:https://doi.org/10.1016/j.joen.2023.06.007
Piyush Oswal MB, Srinidhi S R et al. Success Outcomes for Bypass or Retrieval of Fractured Endodontic Instruments: A Systematic Review, 23 July 2025, PREPRINT (Version 1) available at Research Square [https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-7098116/v1].Available
Natanasabapathy V, Varghese A, Karthikeyan PKA, Narasimhan S. Pattern of endodontic instrument separation and factors affecting its retrieval: a 10-year retrospective observational study in a postgraduate institute. Restorative Dentistry & Endodontics. 2025;50(1):rde. 2025.50. e7.Available from:https://doi.org/10.5395/rde.2025.50.e7
Spili P, Parashos P, Messer HH. The impact of instrument fracture on outcome of endodontic treatment. J Endod. 2005;31(12):845-50.Available from:https://doi.org/10.1097/01.don.0000164127.62864.7c
Ym O-O, Escobar D, Jimenez F, Jaramillo Gil P, Orozco-Ocampo Y, Álvarez C. Factors influencing NiTi endodontic file separation: A thematic review. Dental and Medical Problems. 2024;61:269-78.Available from:https://doi.org/10.17219/dmp/156805
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 محمد علی یوسفی،علی کلانتری،زهرا یوسفی،سید اسحق امین،محمدرضا زاهد،سینا همایونی
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
